Ruleta laboratorio · Laboratorio · Física · 7 minuto

Ruleta bolan físicapa

Mä jisk'a bola, mä k'umu muyu thakina, jank'akipampikiw katxarata.

Jisk'a jaysawi

Mä ruleta bolax thakinkaskiwa, thakin k'umupax centrípeta ch'am mayitap phuqhkasina. Mä jank'akit juk'amp jank'akïkasinxa saraqawi chiqa saraqi, mä deflector ch'allxti ukat ch'iqiyata.

kunat luratasa
ivorina / Teflon
diámetro
18–21 mm
saraqañ jank'aki
thakin k'umupampi amtata
jathi
mä qawqha gramo

Bola

Nayrax marfil ukat luratänwa, ukat ivorina (mä celuloide), jichhax walja kutix Teflon jan ukax ukhamar plástico, 18 ukat 21 mm ukhakama, mä qawqha gramo. Casinonakax walja jach'a jisk'a bolanak imapxi ukat mayjt'ayapxi, kunatix juk'amp jisk'a, juk'amp jan jathi bolaxyänakaBolaRotoran muyupar uñkatasiyasa thakin jaquntat jisk'a bola. Jichha bolanakax ivorina jan ukax teflón luratawa, 18–21 mm.Taqpach ullam → p'iya t'aqanakanyänakaP'iya t'aqaMuyun pä p'iya taypinkir metal t'aqa.Taqpach ullam → juk'amp t'ijuntasi ukat juk'amp jayar ch'iqiyata, ukax casinotakix walikiwa. Bolax janiw imánar katxaruñapäkiti, ukat muyuñap uñakipatawa; jan sum muyu bolax jan yatiñjamaw nayraqat saraqi.

Calibradorax bolan muyuñap uñakipi; imánax janiw imánar katxarutap chiqanchi.

Thakina

Mä k'umu muyu thakinxa bolax muyuskakiñatakix mä centrípeta ch'am mv²/r munaraki. Thakin pirqapaw uk churi, bolax jank'akïkasina. Bolax jank'akip chhaqtayasinxa, munat ch'amax juk'achasi, k'umu tuqir manqhar gravedad ch'amax thakin uñnaqapax katxaruñjamat juk'amp jilxattañkama, ukat bolax thakit saraqi. Uka wakiskir jank'akix thakin radiopata ukat k'umupatakiw dependi; ukatwa mä muyunxa saraqañ jank'akix sapa muyuyawin niya kikpakiwa, walja kutix 1 ukat 1,3 m/s ukhakama.

thakinakunas pasaskikuns sañ muni
jank'a muytanakapirqax centrípeta ch'am churi; fricción ukat thayan jark'atapax bolan jank'akip chhaqtayimuytan pachapax yatiñjam jilxati
jank'aki juk'achasiñacentrípeta mayitax gravedadan churañjamap tuqir juk'achasisaraqañax jak'achasi
wakiskir jank'akik'umu tuqir gravedad ch'amax thakin katxarañap atipibolax thakit mistu
saraqawi chiqagravedadampiw manqhar muyuntimä deflector tuqiruw sari
Thakin jank'akin juk'achasiwipax niya v′ = −(a + b·v) ukhamawa: mä kikpa fricción t'aqa ukat jank'akir tupt'at thayan jark'atap t'aqa.

Kunjams jank'aki chhaqtayi

Muyuñ fricción ukax niya kikpa tupumpiw ch'am apaqi; thayan jark'atapax bolax juk'amp jank'akïkasin juk'amp apaqi. Panpachaw sapa muyta nayrïrit juk'a jaya tukuyapxi, mä yatiñjam yapxatampi. Paya jan ukax kimsa arkt'ir muytan pachanakap tupusaxa fricción ukat thayan jark'atap kikpa jakhunak jikxatasispawa, ukat kawki muytans bolax saraqani uk yatxatasispawa. Mä q'uma muyunxa uka yatxatawix segundon mä qawqha tunka t'aqapakamaw sumäspa; ukaw pachat tupur yatiñjam luririnakax tupupxi, ukat Jank'akin juk'achasiwipa pankax jakhunak uñacht'ayi.

Ch'iqiyaña

Thakit mistusinxa bolax saraqawi chiqayänakaSaraqawi chiqaBolan thakipat p'iyanakkama saraqir chiqa, deflectoranakax ukan utji.Taqpach ullam → taypi sari ukat walja kutix kimsaqallqu deflectoranakatyänakaDeflectorSaraqawi chiqankir metal jark'anakat maynïri, jaquntkir bola ch'iqiyi. Ukhamaraki: canoa, diamante, pin.Taqpach ullam → mayar ch'allxti. Kawkïris, kuna k'umumpis uka amti “saraqañ p'iyaryänakaP'iyaRotoran 37 jakhuni p'iyanakat maynïri. Ukhamaraki: ranura, casilla.Taqpach ullam →” jak'a sayt'i jan ukax muyun pusi t'aqapat mayar jaya. Ukat p'iya t'aqanak patxar t'ijuntasi, yaqhippachax mantat p'iyat anqaruw kutt'a. Ch'iqiyañax sapa muyunwa tupuyasi, mä distribución ukhama: tukuyir p'iyax saraqañ chiqa manqhankir p'iyat kawkïnkis. Machaq muyunakanxa walja kutix sapa tuqir 10 ukat 15 p'iyakamaw puri, ukat yaqha muyunakax paya jan ukax kimsa modani, kunatix yaqhip deflectoranakax juk'amp kuti ch'allxtatawa.

Uñacht'awi ch'iqiyaña: tukuyir p'iya, saraqañ p'iyat kawkïnkismuyuyawinakan %
−15 jan ukax juk'ampi
6%
−10 ukat −14 ukhakama
9%
−5 ukat −9 ukhakama
14%
−1 ukat −4 ukhakama
17%
0 (saraqañ p'iya)
6%
+1 ukat +4 ukhakama
17%
+5 ukat +9 ukhakama
14%
+10 ukat +14 ukhakama
10%
+15 jan ukax juk'ampi
7%
muyuyawinakan %
08,5017%
Amtata, ukampis walja kuti uñnaqa. Chiqpach distribuciónanakax sapa muyu, sapa bola, sapa muyuñ thakiw tupuyasi, ukat mathapxañampiw mayjt'i.

Anatiritakix kuns sañ muni

Saraqañkam taqi kunas yatiñjamawa amuyunxa, ukampis lurañanxa janiw kunatakis wakiskiti, jan yänakampi jan qhipa apuestanakampixa. Saraqat qhipax taqi kunas jan yatiñjamäñapatakiw lurata. Ukatwa mistuwinakapax jan amuyt'atäki, janiw físicax jan amuyt'atätap laykuti, jan ukasti yatiñatak wakiski uka yatiyäwix thakimpi p'iyampi taypin tukjatätap layku.

Jiskt'anaka

Mä juk'amp jathi bolax probabilidadanak mayjt'ayiti?

Janiw probabilidadanakxa. Ch'iqiyañ mayjt'ayi: juk'amp jathi bolanakax juk'a t'ijuntasi ukat jank'akiw samart'i.

Kunatsa casinonakax bolanak mayjt'ayapxi?

Mä bolatak yatiñjam lurir tupuyat jaqir atipañataki, ukat bolanakax mathapxatap layku.

Bolax muyut mistuspati?

Juk'a kutiw, ch'amampi jaquqasa jan ukax mathapxat thakina. Uka muyuyawix janiw chanikiti.

Larusiñ uñacht'awi

Jank'akimpi katxarata. Fricciónampi saraqayata. Amtat ch'iqiyata.

Jank'akimpi katxarata. Fricciónampi saraqayata. Amtat ch'iqiyata.

Fuentenaka

  1. Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.” Chaos 22(3), 2012.
  2. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
2026-09-28 uñakipatamodelo: Europa ruleta, maya ch'usanimetodología ↗fuentenaka ↗